Wat kost SOC 2?

De vraag die iedereen stelt maar niemand duidelijk beantwoordt. “Het hangt ervan af” is het standaard antwoord van bureaus als Deloitte , PwC  en A-LIGN . Dat klopt, maar je kunt wel realistische ranges geven. Dit artikel doet dat, gebaseerd op data van honderden SOC 2 trajecten en de AICPA SOC 2 guidelines .

Het korte antwoord: reken voor een middelgroot SaaS-bedrijf (25-100 mensen) op €40.000-€70.000 voor je eerste Type II. Dat klinkt veel, maar het is minder dan een senior engineer een jaar kost. En zonder SOC 2 kom je enterprise deals niet binnen die 10-100x die investering terugverdienen.

De totale investering in perspectief

De kosten vallen uiteen in drie categorieën: externe audit fees, consultancy (optioneel), en interne kosten (vaak onderschat). Hieronder per bedrijfsgrootte.

Elke kostenpost uitgelegd

Externe audit fees: waar betaal je voor?

De CPA bureau fees zijn je grootste externe kostenpost.

Wat beïnvloedt de prijs:

• Bedrijfsgrootte: Meer medewerkers = meer access reviews, meer onboarding/offboarding te testen
• Aantal systemen: 5 AWS accounts vs 1, 20 third-party integrations vs 5
• Gekozen criteria: Security-only vs Security + Availability + Confidentiality + Privacy
• Type I vs Type II: Type II is 1.5-2x duurder door observatieperiode testing
• Complexiteit: Multi-tenant, meerdere datacenters, compliance requirements (GDPR, HIPAA)
• Readiness: Als je niet voorbereid bent duurt audit langer = duurder

Bureau pricing models: Sommige bureaus rekenen fixed price, anderen hourly. Fixed price: zekerheid maar risico dat je te veel betaalt als je goed voorbereid bent. Hourly: betaal alleen wat nodig is, maar risico op overschrijding.

Big 4 vs boutique: Deloitte, PwC, EY, KPMG zijn 20-40% duurder dan kleinere bureaus. Je betaalt voor het merk. Als je klanten specifiek om Big 4 vragen, is het dat waard. Anders zijn kleinere bureaus vaak uitstekend en betrokken.

Nederlandse vs Amerikaanse bureaus: Nederlandse bureaus kunnen ISAE 3000 SOC 2 combinaties doen. Amerikaanse bureaus doen pure SOC 2. Voor Nederlandse bedrijven met Europese klanten is ISAE 3000 element handig. Prijzen zijn vergelijkbaar.

Consultancy: nodig of nice to have?

Veel bedrijven huren een specialist in voor voorbereiding. Is dat nodig? Hangt ervan af.

Wat doet een consultant:

• Gap analyse uitvoeren
• Policies schrijven of reviewen
• Control implementatie adviseren
• Evidence collection opzetten
• Readiness assessment
• Liaison met auditor tijdens audit

Wanneer het zin heeft:

• Je hebt geen security/compliance ervaring in-house
• Je team heeft geen tijd (sneller met hulp dan zelf worstelen)
• Je wilt zekerheid dat je het eerste keer goed doet
• Je hebt complexe situatie (M&A, legacy systems, hybrid cloud)

Wanneer je het skip:

• Je hebt al ISO 27001 (je weet hoe compliance werkt)
• Je hebt ervaren security lead die het gedaan heeft
• Je hebt tijd en kunt zelf de research doen
• Je gebruikt compliance tooling met goede guidance (Vanta, Drata, Secureframe)

Kosten: €5.000-€30.000 afhankelijk van scope. Boutique consultants: €1.000-€2.000/dag. Grotere firma’s: €2.000-€4.000/dag. Vaak pakket-deals: “SOC 2 Readiness Package” voor fixed price.

ROI: Als consultancy je 100 uur interne tijd scheelt (waarschijnlijk), en je engineers kosten €75/uur fully loaded, heb je €7.500 bespaard. Consultant van €10.000 heeft zichzelf terugverdiend als hij je 150 uur scheelt. Dat is realistisch.

Compliance tooling: automated evidence collection

Platforms die je infrastructure monitoren en evidence verzamelen. Niet verplicht, maar zeer sterk aanbevolen.

Wat ze doen:

• Scan je AWS/GCP/Azure voor misconfigurations
• Monitor MFA, user access, encryption settings
• Verzamelen daily screenshots (evidence)
• Dashboard met compliance status per control
• Integraties met 100+ tools (GitHub, Jira, Google Workspace, etc.)
• Policy templates en guidance
• Continuous monitoring (alerting bij changes)

Bekende platforms:

• Vanta: €12.000-€25.000/jaar, meest gebruikte, goede UX
• Drata: €10.000-€20.000/jaar, sterke automation
• Secureframe: €8.000-€18.000/jaar, redelijk prijsvriendelijk
• TrustCloud: €6.000-€15.000/jaar, meer budget-friendly
• Sprinto: €7.000-€15.000/jaar, populair bij startups

Pricing: Meestal per employee tier: 1-50, 50-100, 100-250, etc. Plus add-ons voor extra frameworks (ISO 27001, GDPR, etc.)

ROI: Zonder tooling: 200-300 uur handmatige evidence collection voor Type II. Met tooling: 30-50 uur review tijd. Je bespaart 150-250 uur. Bij €75/uur is dat €11.000-€18.000 bespaard. Tooling verdient zichzelf terug, plus je hebt real-time visibility.

Nadeel: Niet goedkoop voor zeer kleine teams. Als je 5 mensen hebt en €15.000/jaar betaalt, is dat €3.000/persoon. Dat voelt duur. Maar de time savings zijn er wel.

Interne kosten: de onderschatte post

Dit is waar bedrijven zich in verkijken. “De audit kost €40.000, dat valt mee.” Maar je eigen tijd kost ook geld.

Uren breakdown:

Dit is bovenop je externe fees. Voor een middelgroot bedrijf is de totale investering dus €45.000 (audit) + €15.000 (tooling) + €60.000 (interne) = €120.000.

Opportunity cost: Die 500 uur projectleiding had ook kunnen gaan naar product development, sales, of customer success. Dit is geen argument tegen SOC 2 (je hebt het nodig), maar wel een reden om realistisch te plannen.

Hoe kosten verlagen:

• Compliance tooling: bespaart 150+ uur
• Goede voorbereiding: readiness assessment voorkomt dubbel werk
• Policies hergebruiken: als je ISO 27001 hebt, kopieer en pas aan
• Phased approach: klein beginnen, later scope uitbreiden

Hidden costs die je vergeet

Tooling subscriptions: Niet alleen compliance platform, maar ook SIEM, vulnerability scanner, password manager, backup solution, monitoring tools. €500-€2.000/maand extra.

Third-party audits: Sommige vendors moeten geaudited worden als deel van je vendor risk management. Hun SOC 2 vraag je gratis, maar sommige hebben het niet en dan moet je audit doen of risk acceptance geven (niet ideaal).

Training programs: Security awareness training: €10-€30/user/jaar voor platforms zoals KnowBe4. Bij 50 mensen: €500-€1.500/jaar.

Penetration testing: Verplicht voor de meeste SOC 2 audits. €5.000-€20.000 afhankelijk van scope. Jaarlijks herhalen.

Insurance: Cyber insurance premies gaan omlaag met SOC 2, maar je moet wel een policy hebben. €3.000-€15.000/jaar afhankelijk van omzet en coverage.

Doorlooptijd: hoe lang duurt het?

Kosten zijn één ding, tijd is een andere. Je kunt geld uitgeven om het sneller te maken, maar sommige stappen zijn tijdsgebonden.

Kosten verlagen: praktische tips

1. Begin met Type I, upgrade naar Type II

Type I is goedkoper en sneller. Het geeft je een rapport om sales-blokkades op te lossen. Na 6-12 maanden, als je controls betrouwbaar draaien, doe je Type II.

Besparing: €15.000-€30.000 eerste jaar, plus je spread de investering.

2. Start met Security-only

Alle vijf de Trust Services Criteria is impressive, maar niet altijd nodig. Begin met Security (verplicht). Voeg Availability toe als je SLA-gebonden bent. Confidentiality en Privacy zijn nice to have, maar add 20-30% aan audit tijd.

Besparing: €8.000-€20.000 door beperkte scope.

3. Hergebruik ISO 27001 werk

Als je ISO 27001 hebt (of werkt eraan), is 80% overlap. Policies, risk assessments, controls, alles herbruikbaar. Je moet herformuleren naar TSC-taal, maar de inhoud is er.

Besparing: 30-40% op voorbereiding tijd = €10.000-€25.000.

4. Investeer in tooling

€15.000/jaar voor Vanta klinkt duur, maar bespaart je 200 uur handwerk. Bij €75/uur is dat €15.000 bespaard. Break-even. Plus je hebt real-time visibility en bent klaar voor heraudit.

Besparing: €5.000-€15.000 netto (na tooling kosten) door efficiency.

5. Doe readiness assessment

€5.000 voor pre-audit klinkt als extra kosten. Maar findings tijdens echte audit kosten je meer: vertraging, extra fieldwork days (€2.000-€3.000/dag auditor), en mogelijk findings in je rapport die klanten zien.

Besparing: €10.000-€20.000 door het vermijden van unexpected issues.

6. Goede voorbereiding

Hoe beter je evidence georganiseerd is, hoe sneller de audit. Auditors rekenen per dag. Als jij 2 weken zoekt naar documenten, betaal je 2 weken extra.

Besparing: €5.000-€15.000 door kortere fieldwork.

7. Concurrerende offertes

Vraag minimaal 3 offertes. Prijzen variëren 2-3x. €80.000 vs €40.000 voor hetzelfde werk komt voor. Check references, maar kies niet de duurste omdat “het wel goed zal zijn.”

Besparing: €10.000-€30.000 door slim vergelijken.

Is het de investering waard?

€50.000-€150.000 is veel geld. Vooral voor startups. Maar bekijk de ROI:

Directe baten:

• Enterprise deals die anders niet doorgaan (€50k-500k ARR per deal)
• Kortere sales cycles (geen maanden security questionnaires)
• VC funding: due diligence gaat sneller, hogere valuatie
• Cyber insurance: 10-20% korting op premies
• Efficiency: 1 SOC 2 rapport vs 50 security questionnaires per jaar

Indirecte baten:

• Je security is écht beter. Breaches kosten €100k-5M+ in schade.
• Team confidence: engineers weten dat ze veilig bouwen
• Hiring: security-minded talent wil bij compliant bedrijven werken
• M&A: acquirers waarderen compliance, verhoogt exit value

Break-even: Als SOC 2 je toegang geeft tot 2 enterprise deals van €100k ARR each, heb je €200k extra omzet. Bij 70% gross margin: €140k winst. Investering: €80k. Break-even in jaar 1.

Als je zonder SOC 2 géén enterprise klanten kunt binnenhalen, is het geen vraag of het de moeite waard is. Het is een must-have.

Totaal plaatje: wat ga je uitgeven

Samenvattende tabel voor realistische planning:

Plan 10-20% buffer voor onverwachte kosten (extra penetration testing, tooling add-ons, consultant days, auditor overschrijding).

Meer informatie

• Stappenplan – De 12 stappen naar SOC 2
• Het auditproces – Wat doet de auditor precies
• Type I vs Type II – Welke kies je
• Trust Services Criteria – De 5 pijlers uitgelegd
• AICPA SOC 2  – Officiële bron