Wat verandert er in VCA?
VCA staat niet stil. De regeling wordt beheerd door de SSVV en regelmatig aangepast om actueel te blijven. De grootste verandering nu is de nieuwe versie VCA 2026/6.1 , die geldt vanaf 1 juli 2026. Hieronder vind je de belangrijkste wijzigingen waar je als bedrijf rekening mee moet houden.
VCA 2026/6.1: wat verandert er per 1 juli 2026?
VCA 2026/6.1 is de nieuwe versie van de VCA-checklist, gepubliceerd door de SSVV . Vanaf 1 juli 2026 worden alle audits volgens dit schema uitgevoerd, voor nieuwe én lopende certificeringen. De versie geldt alleen voor bedrijfscertificering. Heb je een persoonsdiploma zoals B-VCA of VOL-VCA? Daar verandert niets aan.
De rode draad: van praktisch geregeld naar aantoonbaar geregeld. Sinds VCA 2017/6.0 is er veel veranderd in veilig werken. De nieuwe versie legt meer nadruk op gedrag, veiligheidscultuur en bewijs dat je daadwerkelijk voldoet, niet alleen dat je iets op papier hebt staan.
De belangrijkste wijzigingen op een rij
| Onderwerp | Wat verandert er in 2026/6.1 |
|---|---|
| Wet- en regelgeving | Nieuwe eis: een proces om relevante wetgeving in kaart te brengen, actueel te houden en aantoonbaar na te leven |
| Leiderschap | Leiderschapsvaardigheden (VCA-LEI) zijn integraal in het schema verankerd, met eisen aan functiebeschrijving en beoordeling |
| Interne audits | Sterkere eisen aan onafhankelijkheid en spreiding van de interne audit |
| Directiebeoordeling | Doelstellingen moeten concreter en meetbaar (SMART) worden geformuleerd |
| Arbo-deskundigheid | Aantoonbaar inzetten van arbodeskundigheid binnen de organisatie |
| Veiligheidscultuur | Meer aandacht voor hoe medewerkers in de praktijk met veiligheid omgaan |
De officiële checklist VCA 2026/6.1 staat op de SSVV-website . Controleer daar altijd de meest actuele documenten en overgangsregels voor jouw certificaat.
Wijzigingen per 1 juli 2025
De grootste verandering in 2025 gaat over leidinggevenden. Vanaf 1 juli 2025 moeten operationeel leidinggevenden aantoonbare leiderschapsvaardigheden hebben. Dit staat in het VCA 2017/6.0-certificatieschema.
Wat betekent dit concreet?
Tot nu toe was het voldoende dat een voorman of werkvoorbereider het VOL-VCA diploma had. Vanaf juli 2025 moet je ook kunnen laten zien dat deze mensen daadwerkelijk leiding kunnen geven op het gebied van veiligheid.
Dit moet je regelen:
- Leiderschapsvaardigheden opnemen in de functiebeschrijving van leidinggevenden
- Leiderschapsvaardigheden meenemen in de beoordeling van leidinggevenden
- Kunnen aantonen dat leidinggevenden getraind zijn of ervaring hebben met veilig leiderschap
Je hebt tot 1 juli 2026 de tijd om dit op orde te krijgen. De auditor zal vanaf dan controleren of je hieraan voldoet.
Waarom deze verandering?
Een VOL-VCA diploma bewijst dat iemand kennis heeft van veiligheid. Maar kennis alleen is niet genoeg. Een goede leidinggevende moet ook:
- Het goede voorbeeld geven
- Mensen aanspreken op onveilig gedrag
- Veiligheid bespreken in werkoverleg
- Tijd en middelen vrijmaken voor veilig werken
De SSVV wil met deze eis dat bedrijven hier bewuster mee omgaan.
Wat moet je doen?
Stap 1: Check je functiebeschrijvingen Kijk of er iets over veiligheid en leiderschap in staat. Zo niet, voeg het toe. Bijvoorbeeld: “Geeft actief leiding aan veilig werken en spreekt medewerkers aan op onveilig gedrag.”
Stap 2: Neem het mee in beoordelingen Bij het jaarlijkse functioneringsgesprek of de beoordeling: bespreek hoe de leidinggevende omgaat met veiligheid. Leg dit vast.
Stap 3: Overweeg training Als je leidinggevenden nog nooit training hebben gehad in veilig leiderschap, is dit een goed moment. Er zijn korte cursussen die hier specifiek op ingaan.
De 3-maandenregel
Dit is geen nieuwe regel, maar veel bedrijven vergeten hem: je VCA-systeem moet minimaal 3 maanden draaien voordat je gecertificeerd kunt worden.
De auditor wil bewijs zien dat je systeem werkt in de praktijk. Dat betekent:
- Minimaal 3 maanden aan toolboxregistraties
- Minimaal 3 maanden aan werkplekinspecties
- Incidentregistraties (als er incidenten waren)
- Bewijs dat diploma’s gecontroleerd worden
Begin dus op tijd. Als je in september gecertificeerd wilt zijn, moet je systeem uiterlijk in juni draaien.
Ongevallenfrequentie-index (IF)
Voor certificering mag je ongevallenfrequentie-index (IF) niet hoger zijn dan 40. Dit is een berekening die aangeeft hoe vaak er ongevallen gebeuren per gewerkte uren.
Hoe bereken je de IF?
De formule is:
IF = (aantal ongevallen met verzuim × 1.000.000) / totaal gewerkte urenEen voorbeeld: je bedrijf heeft 20 medewerkers die elk 1.800 uur per jaar werken. Dat is 36.000 uur totaal. Als er 1 ongeval met verzuim was:
IF = (1 × 1.000.000) / 36.000 = 27,8Dit is onder de 40, dus je voldoet.
Heb je een IF boven de 40? Dan kun je niet gecertificeerd worden totdat dit verbetert. Focus dan eerst op het voorkomen van ongevallen voordat je het certificeringstraject start.
Versiegeschiedenis VCA
Tot 1 juli 2026 geldt VCA 2017/6.0, daarna geldt VCA 2026/6.1. De checklist is sinds 1994 meerdere keren herzien om actueel te blijven.
| Jaar | Versie | Wat veranderde er |
|---|---|---|
| 1994 | Eerste versie | Lancering van de VCA-checklist |
| 2004 | Herziening | Grote herziening, structuur aangepast |
| 2008 | Update | Meer nadruk op management |
| 2017 | VCA 2017/6.0 | Vereenvoudigde structuur |
| 2025 | Aanvulling | Nieuwe eis leiderschapsvaardigheden |
| 2026 | VCA 2026/6.1 | Nadruk op gedrag, cultuur en aantoonbaar naleven (vanaf 1 juli 2026) |
De officiële documenten vind je altijd op de SSVV-website .
Meer informatie
- De VCA-norm – Schema, versies en structuur van de checklist
- VCA eisen - De volledige checklist uitgelegd
- Stappenplan - Van start tot certificaat
- Persoonscertificaten - B-VCA en VOL-VCA diploma’s